Araw-Araw, Pinapakitang Busog Ako ng Yaya sa Video—Pero Kanin at Gulay Lang ang Akin; Nang Umuwi si Mama Nang Walang Babala, Natuklasan Niya ang Totoo sa Likod ng Nakasarang Pinto

Araw-araw, ipinapakita ng yaya ko kay Mama na punô ng pagkain ang mesa ko.

May nilagang baka, steamed fish, chicken soup, prutas at mamahaling gatas.

Pero kapag tapos na ang video call, lahat ng iyon ay inililipat sa plato ng anak niya.

Sa akin, kalahating mangkok ng malamig na kanin at ilang dahon ng pechay lang ang natitira.

At nang tawagan ko si Mama sa huling pagkakataon para sabihing gutom na gutom na ako, isang pangungusap lang ang sinabi niya.

“Mika, tigilan mo na ang pagsisinungaling.”

Anim na taong gulang ako noon.

Ang pangalan ko ay Mika Reyes.

Ang mama ko, si Andrea Reyes, ay CEO ng isang malaking logistics company sa Makati. Madalas siyang nasa Singapore, Hong Kong o Cebu dahil sa trabaho.

Kaya kumuha siya ng tinatawag nilang “premium stay-in nanny” para sa akin.

Si Maribel Santos.

Mahal ang bayad sa kaniya.

May sarili siyang kuwarto, allowance, grocery budget at dagdag na pera buwan-buwan para raw sa espesyal kong pagkain dahil mahina ang tiyan ko.

Kasama rin niyang tumira sa bahay ang labindalawang taong gulang niyang anak na si Jessa.

Noong una, mabait si Tita Maribel.

Araw-araw, tinatanong niya kung anong gusto kong kainin.

Pero matapos ang ilang buwan na hindi nakakauwi si Mama, nagbago ang lahat.

Tuwing tanghali, magluluto siya ng maraming putahe.

Aayusin niya ang mesa.

Ilalagay niya sa harap ko ang isda, karne, sopas, prutas at gatas.

Pagkatapos, bubuksan niya ang cellphone.

“Smile, Mika. Para makita ng mama mo na kumakain kang mabuti.”

Ngumingiti ako dahil kapag hindi ako ngumiti, kinukurot niya ako pagkatapos.

Kapag naipadala na ang video kay Mama, nag-iiba ang mukha niya.

“Jessa, kain na.”

Isa-isang inililipat ni Tita Maribel ang pagkain sa plato ng anak niya.

Sa akin, kanin at gulay.

Minsan, sabaw lang.

Kapag humihingi ako ng karne, sasabihin niya,

“Hindi mo kailangan niyan. Maarte ka lang.”

Ang imported chocolates, biscuits, yogurt at gatas na ipinapadala ni Mama?

Kay Jessa lahat.

Pati mga damit ko.

Ipapasuot muna sa akin ni Tita Maribel para makuhanan ng video.

Pagkatapos, ipapahubad agad.

“Mas bagay kay Ate Jessa mo.”

Ilang beses akong tumawag kay Mama gamit ang maliit kong smartwatch.

“Ma, gutom ako.”

“Hindi ako binibigyan ni Tita Maribel ng pagkain.”

Sa una, nag-aalala si Mama.

Tinatawagan niya agad si Tita Maribel.

Pero marunong umiyak ang yaya ko.

“Ma’am Andrea, hindi ko alam kung bakit ganyan ang sinasabi ni Mika. Para ko na po siyang anak. Mas masarap pa nga ang pagkain niya kaysa sa amin ni Jessa.”

At ipapakita niya ang mga litrato.

Mesa na punô ng pagkain.

Ako na nakangiti sa kamera.

Unti-unting naniwala si Mama sa kaniya.

Hindi sa akin.

Isang gabi, gutom na gutom ako.

Wala akong nakain mula umaga.

Nakita kong may pagkain ang aso naming si Bruno sa kusina.

Lumuhod ako at kumuha ng kaunting kibble sa mangkok niya.

Naabutan ako ni Tita Maribel.

Hinila niya ako patayo.

“Kadiri ka!”

Pagkatapos, ikinandado niya ako sa kuwarto.

“Diyan ka hanggang matuto kang sumunod.”

Masakit ang tiyan ko.

Nanginginig ang mga kamay ko.

Ginamit ko ang huling lakas ko para tawagan si Mama.

“Mama…”

Mahina na ang boses ko.

“Please… umuwi ka na.”

“Gutom na gutom ako.”

“Kinandado ako ni Tita Maribel…”

Tahimik sandali si Mama sa kabilang linya.

May naririnig akong mga boses sa likod niya.

Nasa meeting siya.

Pagkatapos, malamig niyang sinabi,

“Mika, nasa importanteng meeting si Mama.”

“Huwag mo namang pahirapan lagi si Tita Maribel.”

“Magpakabait ka muna. Tatawagan kita mamaya.”

“Ma—”

Naputol ang tawag.

Tinawagan niya ako makalipas ang ilang oras.

Hindi ko na nasagot.

Hindi dahil nagtatampo ako.

Kundi dahil nakabaluktot na ako sa sahig sa tabi ng kama.

Sobrang sakit ng tiyan ko.

Sobrang lamig.

Hanggang sa bigla na lang nawala ang sakit.

Nang dumilat ako, nakita ko ang sarili kong maliit na katawan sa sahig.

At ako…

nakalutang sa tabi nito.

“Mama?”

Walang sumagot.

Kinabukasan, nag-video call si Tita Maribel kay Mama.

Habang nakaupo si Jessa sa sofa, ngumiti siya sa kamera.

“Ma’am Andrea, nagtatampo pa rin si Mika.”

“Gusto raw kasi ng collectible toy na uso ngayon. Pinagsabihan ko lang na mahal iyon.”

Napabuntong-hininga si Mama.

“Napapadalas na ang pagsisinungaling niya.”

“Mas mabait pa si Jessa.”

Napangiti si Jessa.

Makalipas ang ilang minuto, nag-transfer si Mama ng ₱3,000.

“Bilhan mo na lang si Mika ng gusto niya.”

Pagkatapos ng tawag, tumalon si Jessa sa saya.

“Ma! May bagong blind box ako!”

Tumawa si Tita Maribel.

“Ang dali talagang lokohin ng nanay ng batang ’yan.”

Gusto ko silang sigawan.

Pero dumadaan lang sa katawan nila ang mga kamay ko.

Kinabukasan, habang kumakain si Jessa ng chicken soup, beef stew at steamed fish na para sana sa akin, biglang bumukas ang main door.

Napalingon kaming lahat.

Nakatayo roon si Mama.

May maleta pa siya sa tabi.

Namuti ang mukha ni Tita Maribel.

“Ma’am Andrea? Akala ko nasa Singapore pa kayo!”

“Natapos nang maaga ang project.”

Ibinaba ni Mama ang handbag niya.

Pagkatapos, tumingin siya sa mesa.

Kay Jessa.

Sa pagkain.

At sa bakanteng upuan ko.

“Nasaan si Mika?”

Napakabilis sumagot ni Tita Maribel.

“Nasa kuwarto po. Nagtatampo. Ayaw lumabas.”

Tumango si Mama.

Pero hindi niya inalis ang tingin niya sa plato ni Jessa.

Dahan-dahan niyang tanong,

“Kung ayaw kumain ni Mika…”

“Bakit nasa harap ng anak mo ang espesyal na pagkain na binili ko para sa kanya?”

Biglang natahimik ang buong bahay.

At sa unang pagkakataon…

nakita kong nanginig ang mga kamay ni Tita Maribel….

“Kung ayaw kumain ni Mika…”

Huminto si Mama sa harap ng mesa.

“Bakit nasa harap ng anak mo ang espesyal na pagkain na binili ko para sa kanya?”

Walang sumagot.

Nakita kong bumaba ang tingin ni Tita Maribel sa mangkok ng beef stew.

“Ma’am, si Jessa po kasi—”

“Nasaan si Mika?”

Mas matigas na ang boses ni Mama.

“Nasa kuwarto po.”

“Bakit?”

“Galit po. Ayaw lumabas.”

Dahan-dahang tumingin si Mama sa hagdan.

Hindi siya sumigaw.

Hindi siya nagalit agad.

Umakyat lang siya.

Sinundan siya ni Tita Maribel.

“Ma’am, baka po mas mabuting hayaan muna natin siya—”

“Maribel.”

Napahinto ang yaya ko.

“Buksan mo ang pinto.”

Hindi gumalaw si Tita Maribel.

“Ma’am, natutulog po siguro.”

“Buksan mo.”

“Wala po sa akin ang susi.”

Tumigil si Mama.

“Bakit?”

“Hindi ko po alam.”

“Bakit ikaw ang may hawak ng susi ng kuwarto ng anak ko?”

Wala na siyang naisagot.

Kinuha ni Mama ang susi sa bulsa ng kaniyang sariling bag.

Iyon ang susi na ipinagawa niya noong una siyang lumipat sa bahay.

Ipinasok niya sa kandado.

Click.

Bumukas ang pinto.

At nakita niya ako.

Nasa sahig pa rin ako.

Pero hindi na ako makapagsalita.

Lumuhod si Mama sa tabi ng katawan ko.

“Mika?”

Nakita kong hinawakan niya ang kamay ko.

Malamig.

Sobrang lamig.

“Mika, anak…”

Nanginginig ang boses niya.

Inangat niya ang buhok sa noo ko.

“Diyos ko…”

Sa unang pagkakataon mula nang mamatay ako, nakita kong umiyak si Mama.

Hindi iyong luha na ginagamit sa video call.

Hindi iyong luha na mabilis punasan bago magsimula ang meeting.

Totoong luha.

Paulit-ulit niyang tinatawag ang pangalan ko.

“Mika…”

“Mika, gumising ka.”

“Please.”

Pero wala na akong magagawa.

Nasa tabi lang ako ng katawan ko.

At gusto kong hawakan ang kamay niya.

Gusto kong sabihin na hindi ako nagsisinungaling.

Na hindi ako maarte.

Na hindi ako humihingi ng mamahaling laruan.

Gusto kong sabihin sa kaniya na araw-araw akong gutom.

Pero hindi niya ako marinig.

Biglang nagsalita si Tita Maribel mula sa likuran.

“Ma’am…”

“Baka po may sakit talaga siya.”

Napalingon si Mama.

“Anong ibig mong sabihin?”

“Matagal na po siyang mahina.”

“Sinabi mo sa akin na kumakain siya nang maayos.”

“Opo.”

“Sinabi mong maayos ang lahat.”

“Opo.”

“Sinabi mong nagsisinungaling ang anak ko.”

Natahimik si Tita Maribel.

Tumayo si Mama.

“May isang tanong ako.”

Lumapit siya.

“Nasaan ang pagkain ni Mika?”

“Ma’am…”

“Nasaan?”

Itinuro ni Tita Maribel ang kusina.

Binuksan ni Mama ang refrigerator.

At doon niya nakita ang mga lalagyan.

May mga label.

MIKA — BREAKFAST.

MIKA — LUNCH.

MIKA — DINNER.

Pero halos lahat ay puno pa.

Hindi nabuksan.

Hindi nakain.

May ilang lalagyan pang may petsang dalawang linggo na ang nakalipas.

Napahawak si Mama sa bibig niya.

“Bakit hindi niya kinain?”

“Ma’am, ayaw po niya.”

“Hindi.”

Mahina pero malinaw ang sagot ni Mama.

“Hindi siya ayaw kumain.”

Kinuha niya ang isang lalagyan.

“Hindi mo siya binigyan.”

Hindi na nakasagot si Tita Maribel.

Pero hindi pa tapos si Mama.

Pumunta siya sa sala at kinuha ang cellphone niya.

Tinawagan niya ang assistant niya.

“Lara, huwag mong gagalawin ang anumang records sa bahay.”

“Ma’am?”

“Puntahan mo rito ang abogado natin.”

Tumigil siya sandali.

“At tumawag ka rin ng doktor.”

Makalipas ang ilang minuto, dumating ang doktor.

Sinuri niya ako.

Matagal siyang tahimik.

Pagkatapos, sinabi niya kay Mama na kailangan nilang dalhin ang katawan ko sa ospital para sa masusing pagsusuri.

Hindi umalis si Mama sa tabi ko.

Pero habang naghihintay, may napansin siyang maliit na bagay sa mesa.

Ang smartwatch ko.

Kinuha niya iyon.

Nakita niya ang mga huling tawag.

Maraming missed calls.

May tawag kay Mama.

May tawag sa emergency contact.

May isa pang recording.

Hindi alam ni Mama na awtomatikong nagse-save ang relo ko ng ilang segundo ng audio kapag paulit-ulit kong pinipindot ang emergency button.

Pinakinggan niya.

At narinig niya ang boses ko.

“Mama…”

Mahina.

Halos pabulong.

“Gutom na gutom ako.”

Napapikit si Mama.

Narinig niya ang sariling boses.

“Mika, nasa importanteng meeting si Mama.”

At pagkatapos—

“Huwag mo namang pahirapan lagi si Tita Maribel.”

Napahawak siya sa dibdib.

Paulit-ulit niyang pinakinggan.

Isang beses.

Dalawang beses.

Tatlong beses.

Hanggang sa biglang may ibang tunog sa recording.

Isang kalabog.

Pagkatapos, boses ni Tita Maribel.

“Tumigil ka na sa kakatawag sa nanay mo.”

“Hindi ka niya paniniwalaan.”

“Mas gusto niya si Jessa.”

Namutla si Mama.

Pero hindi pa rin siya nagsalita.

Kinuha niya ang cellphone ni Tita Maribel.

“Password.”

“Ma’am?”

“Password ng phone mo.”

“Ayoko po.”

“Kung wala kang tinatago, bakit ayaw mong ibigay?”

“Privacy ko po iyon.”

Tumawa nang mapait si Mama.

“Privacy?”

Tumingin siya sa kuwarto ko.

“Patay ang anak ko.”

Tahimik ang lahat.

“Wala ka nang karapatang magtago sa akin.”

Dumating ang abogado at ilang minuto lang ang lumipas bago lumabas ang isa pang katotohanan.

Hindi pala basta pagkain ang ninanakaw ni Tita Maribel.

Sa records ng grocery deliveries, halos ₱35,000 bawat buwan ang food budget na inilaan ni Mama para sa akin.

Ngunit ang aktuwal na halaga ng pagkaing ginagamit para sa akin ay wala pang ₱6,000.

Ang natitira?

May mga resibo.

Mga online order.

Mga pagkain.

Mga damit.

Mga laruan.

Lahat para kay Jessa.

At may isang folder na nakita ang abogado sa drawer ni Tita Maribel.

Mga screenshot ng mga video call namin.

Mga litrato ko habang kumakain.

At isang listahan.

Nakasulat doon ang mga petsa kung kailan dapat tawagan si Mama.

At sa tabi ng bawat petsa, may nakasulat na:

“Show full table.”

“Make Mika smile.”

“Transfer food to Jessa after call.”

Tumulo ang luha ni Mama habang binabasa iyon.

Hindi siya sumigaw.

Hindi niya sinampal si Tita Maribel.

Tumawag lang siya sa pulis.

Doon tuluyang bumagsak si Tita Maribel.

“Ma’am, hindi ko po sinadya!”

“Hindi mo sinadya?”

“Akala ko po hindi naman siya mamamatay!”

Napatingin si Mama sa kaniya.

“Hindi mo akalaing mamamatay?”

“Ma’am, bata lang po siya. Akala ko nag-iinarte lang!”

“Tumawag siya sa akin.”

Tahimik.

“Sinabi niyang gutom siya.”

Nanginginig ang boses ni Mama.

“Sinabi niyang kinandado mo siya.”

“Pero pinili kong hindi maniwala.”

Napayuko siya.

“At iyon ang kasalanang kailangan kong dalhin habang buhay.”

Nang gabing iyon, umalis si Tita Maribel kasama ang mga pulis.

Si Jessa naman ay tahimik na nakaupo sa sofa.

Bago siya umalis, nilapitan niya ang nanay niya.

“Ma…”

Hindi siya pinansin ni Tita Maribel.

“Ma, ayoko nang kunin yung pagkain ni Mika.”

Napatingin sa kaniya si Mama.

Doon ko unang nakita ang mukha ni Jessa na hindi masaya.

Mukha siyang bata.

Takot.

At parang ngayon lang niya naintindihan na ang lahat ng bagay na kinakain at isinusuot niya ay galing pala sa akin.

Makalipas ang ilang linggo, inilabas ang resulta ng pagsusuri.

Hindi ko na kailangang malaman ang lahat ng detalye.

Ang mahalaga, napatunayan kung gaano katagal akong hindi nakakakuha ng sapat na pagkain at pangangalaga.

At ang pinakamabigat para kay Mama ay isang bagay na sinabi ng doktor.

Kung mas maaga raw siyang nakauwi, maaaring iba ang naging resulta.

Hindi niya iyon mapapatawad sa sarili niya.

Ako rin, hindi ko alam kung kaya ko.

Pero isang gabi, habang nakaupo siya sa kuwarto ko, nakita ko siyang naglagay ng isang mangkok sa maliit kong mesa.

May kanin.

May gulay.

May paborito kong chicken soup.

At isang baso ng gatas.

Umupo siya sa sahig.

“Sorry, anak.”

Tahimik siyang umiiyak.

“Dapat ikaw ang pinakikinggan ko.”

“Hindi ang litrato.”

“Hindi ang video.”

“Ikaw.”

Sa unang pagkakataon, lumapit ako sa kaniya.

Hindi niya ako nakita.

Pero bigla siyang tumingala.

Parang may naramdaman siya.

“Kung nandito ka man…”

Huminga siya nang malalim.

“Hindi na kita bibiguin ulit.”

At sa sandaling iyon, may narinig akong tunog mula sa cellphone niya.

Isang notification.

May bagong file na ipinadala ng abogado.

Ang pangalan nito ay:

“SECOND VIDEO — HINDI NAIPADALA KAY MA’AM ANDREA.”

Napatingin si Mama sa screen.

Binuksan niya.

At nakita namin ang isang video na kuha pala ni Jessa ilang araw bago ako mamatay.

Hindi mesa ang nasa video.

Hindi pagkain.

Hindi ngiti ko.

Kundi ang nakasarang pinto ng kuwarto ko.

At mula sa kabilang panig nito, maririnig ang boses kong paulit-ulit na nagsasabing—

“Mama… please…”

Pagkatapos, may narinig kaming boses ni Tita Maribel.

Pero hindi iyon ang pinakamasakit.

Dahil bago matapos ang video, may isa pang taong nagsalita.

Isang taong hindi ko inaasahang kasama sa bahay noong mga araw na iyon.

Napahawak si Mama sa cellphone.

At bumulong siya—

“Pero… bakit siya nandito?”

Sa screen, unti-unting lumitaw ang mukha ng taong iyon.

At doon ko nalaman na ang nangyari sa akin ay maaaring hindi lang tungkol sa isang yaya na gustong nakawin ang pagkain ko.